e-zabytek.pl
KAPLICA W LUBLINIE
CYFROWA KARTA ZABYTKU
Strona projektu

CKZ · CYFROWA KARTA ZABYTKU

Kaplica Trójcy Świętej w Lublinie

Kaplica zamkowa · Lublin

2025/KAPLICA · rozszerzona karta D.O.M. · opracowanie: 2025

10

Wartości zabytkowe

Ocena twórczości, indywidualizmu formy oraz wartości historycznej, artystycznej i naukowej według załącznika 7.

Twórcy i forma

10_01Autor i twórcy

Autor Kaplicy Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim pozostaje nieznany, co jest typowe dla średniowiecznych realizacji królewskich, w których projektowanie miało charakter warsztatowy, a odpowiedzialność za budowę spoczywała na zespołach muratorów działających pod nadzorem królewskich budowniczych. Dekoracja malarska, wykonana w 1418 roku z fundacji Władysława Jagiełły, została opracowana pod kierunkiem mistrza Andrzeja i wykonana przez zespół malarzy rusko-bizantyjskich.

Karta D.O.M. · zał. 7 · pkt 7.1

10_02Indywidualizm formy

Kaplica Trójcy Świętej wyróżnia się wysokim stopniem indywidualizmu formy, wynikającym z unikatowej syntezy elementów gotyckiej architektury zachodnioeuropejskiej oraz bizantyńsko-ruskiej dekoracji malarskiej, a także z nawarstwień stylistycznych związanych z renesansową przebudową. Dwukondygnacyjny układ przestrzenny z centralnym filarem podtrzymującym palmowe sklepienie — charakterystyczny dla fundacji Kazimierza Wielkiego — posiada ograniczoną liczbę analogii i stanowi rozwiązanie rzadko stosowane w skali regionu. Szczególnym wyróżnikiem kaplicy jest polichromia z 1418 roku, powstała z inicjatywy Władysława Jagiełły, łącząca ikonografię bizantyńską z elementami adaptowanymi do zachodniego wnętrza gotyckiego. Indywidualizm formy dopełnia renesansowy szczyt fasady w typie renesansu lubelskiego, który wprowadza do średniowiecznej struktury miejscowy idiom późnorenesansowy. Całość tworzy kompozycję o wyjątkowej odrębności stylistycznej, wynikającą z dialogu trzech tradycji artystycznych — gotyku, renesansu i malarstwa bizantyńsko-ruskiego — co czyni kaplicę dziełem o charakterze jedynym w swoim rodzaju w skali kraju i Europy.

Karta D.O.M. · zał. 7 · pkt 7.2